Резиме од вебинарот за споделување на знаење: AI во 21-виот век — Дали ги руши стереотипите или ги засилува нерамноправностите?

На 28 јануари 2026 година, Фондацијата за менаџмент и индустриско истражување успешно го организира вебинарот за споделување на знаење „ AI во 21-виот век — Дали ги руши стереотипите или ги засилува нерамноправностите?“, во рамки на проектот POLICY ANSWERS: R&I Policy making, Implementation and Support in the Western Balkans. Онлајн настанот собра експерти, практичари и носители на политики за критичко испитување на улогата на вештачката интелигенција (AI) во обликувањето на родовата еднаквост, етика и инклузија во денешното општество.

Вештачката интелигенција ја трансформира економијата, институциите и секојдневните интеракции. Иако често се перцепира како неутрална и објективна, системите на AI всушност одразуваат човечки избори, социјални норми и историски податоци — што значи дека може ненамерно да вградува и засилува пристрастености и структурни нееднаквости. Учесниците исто така разгледаа како AI може да биде сила за позитивни промени, но и како ризик за засилување на општествените стереотипи на невиден размер.

Овој вебинар беше дизајниран како интерактивен простор за учење и дијалог, наместо традиционална презентација. Сесијата вклучуваше кратки стручни излагања и динамична дискусија меѓу учесниците, со цел да се поттикне дијалог меѓу секторите за тоа како да се обликуваат инклузивни и одговорни AI-екосистеми преку информирана политика, индустриско вклучување и лидерска посветеност.

Клучни теми што беа разгледани:

• Како социјалните предрасуди се вградуваат во системите на AI и зошто тоа е важно за бизнисот и општеството;
• Економски и социјални трошоци од пристрасниот и не инклузивен AI;
• Улогата на политиката, индустријата и меѓународните организации во поттикнување на инклузивни AI екосистеми;
• Одговорност на лидерството и важноста на AI писменоста во донесување одлуки;
• Можности за дизајнирање на фер и етички AI, особено во развојни и нови контексти.

Вебинарот беше модериран од Габриела Костовска Богоеска од проектот POLICY ANSWERS при Фондацијата MIR, која го отвори настанот со осврт на итноста од справување со пристрасностите во системите на вештачка интелигенција и значењето на меѓудисциплинарната соработка.

Говорници:

Софче Јовановска — Генерален директор, Scalefocus Северна Македонија, која зборуваше за тоа зошто AI не е неутрална и како лидерството може да придонесе за еднаквост во AI.

Александар Филипоски — Проектен соработник, UNIDO, кој истакна глобални перспективи за инклузивна AI и одговорна примена.

Ивана Бартолети — Глобален шеф за приватност и управување со AI, Wipro, која зборуваше за моќните динамики, родот и етиката во управувањето со AI, надвор од техничките решенија.

Сесијата заврши со интерактивна сесија за прашања и одговори и завршни обраќања, при што учесниците ја истакнаа заедничката одговорност на владите, бизнисите, истражувачите и граѓанското општество во ублажувањето на пристрасноста и поттикнувањето етички и инклузивни системи на вештачка интелигенција. Настанот обезбеди богато пространство за размена на идеи, добри практики и политики — нагласувајќи дека унапредувањето на родовата еднаквост и инклузијата во ерата на AI бара холистички и заеднички напори.

Доколку го пропуштивте овој вебинар и сакате да го погледнете повторно, снимката можете да ја најдете подолу: Peer-Learning Webinar: AI in the 21st Century – Breaking Stereotypes or Reinforcing Inequalities?